Các Lễ Hội Của Người Chăm

Cộng đồng người Chăm theo đạo Bà-la- môn sinh hoạt Ninch Thuận tất cả nền văn hóa truyền thống truyền thống nhiều mẫu mã và rực rỡ. Lúc này, xã hội tín đồ Chăm vẫn bảo tồn, giữ giàng những nghi lễ tôn giáo truyền thống rất dị, trong số đó bao gồm Lễ Pok Tapah với lễ Puis.

Bạn đang xem: Các lễ hội của người chăm


*
Các nghi lễ Pok Tapah nói lại hành trình của một tín đồ tu hành Bà-la-môn. Ảnh: Tuệ Tri

Lễ Pok Tapah- Lễ tôn chức Phó Cả sư

Lễ Pok Tapah là nghi lễ quan trọng đặc biệt tuyệt nhất, tái hiện quy trình ra đời một tu sĩ Bà-la-môn giáo, say đắm đông đảo chức sắc Bà-la-môn trong xã hội fan Chăm trên địa phận thức giấc Ninh Thuận tham dự.

Theo ông Inrasara, tín đồ được ví là “thỏng viện sống” về văn hóa truyền thống Chăm, lễ Pok Tapah hay diễn ra vào 3 ngày. Ngày thứ nhất bao gồm các phần vấn đề chuẩn bị như: dựng nhà lễ, đo rạp, cúng rạp (đồ vật tế chủ yếu gồm 1 con heo với 1 bé dê). Vào ngày máy hai (knhì lễ), đông đảo người vẫn tô điểm nhà lễ, gửi y phục của Ong Don Muk Don vào trong nhà lễ và sẵn sàng 2 cây nến to lớn. Dưới sự điều hành và quản lý của Bà Đơm, nghi lễ ra mắt vào buổi chiều với nghi tiết tẩy uế và nhấn nước thánh. Sang ngày sản phẩm tía (ngày quạt), nhà trang điểm (Sang Uơk) với công ty năng lượng điện (Sang Xăm) new được dựng lên. Lễ thành lập khai trương bên trang điểm, đơn vị năng lượng điện ngừng, nghi thức tẩy uế lại được thực hiện nhỏng ngày thiết bị hai… Sau kia, tu sĩ Bà-la-môn, được tôn chức bằng lòng biến hóa một Tapah và thanh lịch bên Gru Arieng làm cho lễ lạy tạ Thầy (Talabat Gru).


*
Đối với những chức sắc Chăm, lễ tôn chức Pok Tapah là nghi lễ đặc trưng tuyệt nhất, tái hiện nay con đường ra đời một tu sĩ Bà-la-môn giáo. Ảnh: Tuệ Tri
*
Bà Đơm chủ trì những nghi tiết cúng đơn vị lễ (Cah Mau) vào chiều tối của ngày sản phẩm nhì vào lễ Pok Tapah. Ảnh: Tuệ Tri
*
Đến ngày cuối, tu sĩ Bà-la-môn được để lên nhỏ ngựa (Athaih) trước bên lễ . Ảnh: Tuệ Tri

Trải qua năm tháng cùng sự hội nhập văn hóa truyền thống nhưng mà lễ tôn chức Pok Tapah tới lúc này vẫn duy trì được đầy đủ nét độc đáo và khác biệt, với đậm bản sắc của bạn Chăm Bà-la-môn sinh sống Ninc Thuận.

Lễ Puis- Lễ tế thần linh

Trong khối hệ thống liên hoan tiệc tùng Chăm lễ Puis, lễ Payak là nhiều loại nghi lễ của tộc bọn họ cúng để trả lễ cùng chiêu đãi thần linch (Jiư muk key) - ví dụ là lễ tế thần Po Rame. Lễ này hay được tổ chức theo chu kỳ một năm, 2 năm hoặc 7 năm một lượt Lúc tộc chúng ta làm cho nạp năng lượng được mùa, tấn tới con cháu đoàn viên.

Lễ Puis được tổ chức thịnh hành trong tộc bọn họ trực thuộc các buôn bản thờ tháp Po Rame như Hậu sinh, Mỹ Nghiệp, Vĩnh Thuận, Vụ Bổn định, Hiếu Thiện (Ninch Thuận)… Còn các tộc chúng ta không giống thờ phụng ở trong khoanh vùng tháp Po Klaung Garai (Đô Vinh – Ninh Thuận) thì làm cho lễ cúng Payak.


*
Ành minc họa)

lúc đến một chu kỳ cúng lễ Puis của tộc bọn họ thì trưởng tộc bọn họ (akauk gơp) gồm nhiệm vụ đi thông tin đến các member tộc chúng ta cùng góp tiền bạc để thực hiện lễ cúng. khi đang đủ ĐK về đồ dùng chất với tài thiết yếu thì ông trưởng tộc lấy lễ đồ gia dụng (trầu, rượu) mang đến nhà thầy Kadhar Gru – thầy tế lễ Puis giúp thấy ngày lành tháng xuất sắc cúng lễ. Đôi khi thì lễ Puis thực hiện được bất cứ tháng làm sao trong thời điểm với bắt buộc là ngày chẵn vào tháng 3, 4, 5, trừ tháng 11 cùng 12 bởi vì hai mon này bạn Chăm thường xuyên cử hành lễ đăng quan lại, tiến chức cho những vị vua chúa cho nên nên tránh cữ.

Sau Lúc được thầy Kadhar ấn định tháng ngày tổ chức triển khai lễ thì lễ Puis được diễn ra trong một nhà lễ (Kajang). Trong lễ Puis gồm nhì loại: Loại bên lễ không tồn tại lợp mái và công ty lễ lợp mái. Tuỳ theo tộc chúng ta gồm tục cúng công ty lễ như thế nào thì dựng theo nhà lễ vẻ bên ngoài ấy. Ở nhị đơn vị lễ này mặc dù bề ngoài khác nhau cơ mà nội dung hành lễ, lễ thứ hiến tế hầu hết như là nhau. Ở bài viết này chỉ khảo tả lại lễ Puis bao gồm bề ngoài đơn vị lễ một mái.

Xem thêm: Lịch Học Cáo Đăng Văn Hóa Nghệ Thuật Nghệ An, Cao Đẳng Văn Hóa Nghệ Thuật Và Du Lịch Yên Bái

đúng ngày làm cho lễ, tự sáng sủa sớm, tộc chúng ta triệu tập đông đầy đủ tận nhà được tổ chức lễ. Phụ phái nữ được phân công nhau chuẩn bị lễ đồ dùng nlỗi gói bánh, trầu cau, bánh trái… Còn bọn ông thì làm heo, gà… và dựng nhà lễ. Nhà lễ diện tích S chỉ ở mức đôi mươi m2, có tác dụng bằng tre, mái thì lợp tranh ma hoặc tấm bạt và mở một lối ra vào ở phía đông – tây.

Lễ đồ cúng lễ Puis bao gồm:

1 bộ y phục bọn ông (1 cái đầm White, 1 dây thắt sườn lưng, 1 chiếc áo sah, 1 cái khăn nhóm đầu) và 1 bộ phục trang bầy bà (1 chiếc váy đầm Trắng, 1 dây thắt sống lưng, 1 dòng áo, 1 dòng khăn uống nhóm đầu). Hai cỗ phục trang này được treo lên trước bàn tổ trong đơn vị lễ (Kajang).

Ngoài phục trang lễ, lễ thiết bị dưng cúng còn có cơm trắng canh, rượu trứng, cá thô, bánh chakun (bánh hấp bằng bột gạo), cơm trắng rượu (tapai thanh) cùng 3 chén bát rượu đề xuất (ia tapay) và hoa quả…

Tất cả rất nhiều lễ vật dụng được bố trí theo mâm lễ. Tùy theo lễ cúng vị thần làm sao cơ mà mâm lễ đồ dùng được xếp bên trên mâm 5 tầng, 7 tầng, 8 tầng hoặc 9 tầng. Mỗi tầng lễ đồ vật được sắp xếp xen kẹt nhau gồm những: bánh tét, bánh chakun, bánh tcố, cá khô, chuối… Tổng cộng toàn bộ 16 mâm lễ, trong số ấy hai mâm xếp 9 tầng, 2 mâm xếp 7 tầng, 4 mâm xếp 8 tầng, 3 mâm xếp 5 tầng và cùng với 5 mâm cơm (cơm trắng, canh, cá thô, giết con gà luộc…) Tất cả mâm lễ đồ gia dụng được đặt nhị bàn tổ thiết yếu phía bên trong nhà lễ.

Ngoài phần đông mâm lễ như bên trên thì sinh hoạt tại chính giữa công ty lễ còn tồn tại bàn tổ của Muk Pajau (bà bóng) – bàn tổ thiết yếu trong phòng lễ. Ở bàn tổ này còn có đặt một mâm trầu (xã hala), 1 ktốt trầu le, kgiỏi rượu, gạo lễ đánh nước lã với chén lửa đốt trầm. Tại phía bên trái bàn tổ bà trơn còn có bàn tổ thầy kéo bầy rabap cùng bàn tổ của chủ nhà (Po sang). Tại hai bàn tổ này, mỗi bàn tất cả đặt một khay trầu, khay rượu, bình trà, bát lửa đốt trầm.

Lễ Puis vày thầy kéo bầy rabap (Kadhar) với bà bóng (Muk pajau) là nhà tế lễ thiết yếu. Sau lúc đồ gia dụng đã sẵn sàng xong xuôi thì vào buổi sớm hôm đó chủ nhà mang lễ thiết bị trầu rượu mang lại làm cho lễ đón rước đàn Rabap cùng gạo lễ - vật dụng tổ của thầy Kadhar cùng Muk pajau. Sau kia lễ được triển khai, bà láng khấn vái mời thần linh, ông cha vào công ty trình lễ. Sau sẽ là làm lễ cúng cá khô cùng cúng 5 mâm cơm.

Sau lễ cúng những vị thần tiên nhân vào đơn vị, thầy Kadhar cùng Muk pajau bắt đầu cúng mời đãi những vị thần linc sau: Thần Siva (Po Ginôr mưtri), Thần vào nhà (Yang di sang), Thần bà bầu xđọng snghỉ ngơi (Po Inư Nưgar taha), Thần bà mẹ xđọng ssinh hoạt Hamu Mưrâu (Po Inư Nưgar hamu Mưrâu), Thần chị em xứ ssinh sống Hamu Ram (po Inư Nưgar Hamu Ram), Quan vnạp năng lượng (Po Par)…

Mỗi vị thần bên trên Khi được mời về dự thầy Kadhar kéo bầy rabap hát bài xích thánh ca, mệnh danh công sức tiểu sử của những vị thần. Trong thời gian thầy Kadhar hát bài bác thánh ca thì bà bóng (Muk pajau) rót rượu cầu khấn với dâng lễ đồ gia dụng. Bà nhỏ dự lễ cũng cầu khấn cho những vị thần linc phấn kích hưởng lễ đồ dùng của tộc họ dưng cúng cơ mà hộ trì phù trì mang lại tộc chúng ta. Nghi thức hành lễ cúng thần linh cùng văn bản hát nghỉ ngơi lễ Puis này tựa như như nghi lễ cầu cúng sinh sống những lễ liên quan đến đền rồng tháp Chăm nlỗi lễ Open tháp, lễ hội Katê…

Tiếp theo lễ đãi thần linch thì bà nhẵn còn múa dâng lễ. Múa dâng lễ chỉ được triển khai ở vị trí tế lễ đãi thần Siva (Po Ginôr Mưtri), Po Inư Nưgar, Po Rame. Nghi thức múa cúng lễ 3 vị thần vừa nêu trên phần đa như nhau. Thầy Kadhar kéo đàn rabap hát mời, bà nhẵn múa và dâng lễ vật dụng từng vị thần một khay trầu với một ché rượu cần. Chỉ tất cả múa dâng lễ sinh sống vị thần chị em xđọng ssinh hoạt thì bà trơn còn tồn tại tục múa dưng gạo, lúa bằng cồn tác múa đi xung quanh 3 mũng gạo và múa đạp vào lô lúa đổ sẵn trên chiếu lễ ở bàn tổ. Nghi thức múa lễ này người Chăm còn được gọi là “múa giẫm lúa”. Lễ múa này tín đồ Chăm nhằm mục tiêu tưởng niệm vị thần bà bầu Po Inư Nưgar – Nữ thần hiện nay thân mang lại bà bầu lúa, hồn lúa và chúng ta cầu ước ao đến được mùa màng, đời sống hạnh phúc, giàu có.

Những điệu múa hát theo lễ nhỏng bên trên được trộn lẫn giờ đồng hồ đàn rabap, trống baranưng, chiêng, nhạc gõ bằng gỗ (tín đồ Chăm Call là tăm gek). Tất cả hồ hết lời ca điệu múa ấy mang 1 âm hưởng trầm hùng cùng rất giờ vỗ tay tận tình của không ít bạn tmê say gia lễ tạo cho một nhạc lễ hiếm hoi đặc sắc của lễ Puis, Payak mà tín đồ Chăm Hotline nhạc lễ này là điệu nhạc “Chiêng jăp”

Sau lễ múa hát hoàn thành thì fan Chăm tổ chức triển khai lễ tống biệt những vị thần tận hưởng lễ về thiên giới. Lễ này ông thầy kéo lũ rabap cùng bà nhẵn cúng tâu trình cùng với những thần linch là lễ tế đãi thần của tộc chúng ta cho trên đây chấm dứt. Bà bóng ngồi rót rượu, tay cụ hầu như phân tử lúa nổ (kaman) rải mọi bàn tổ trong nhà lễ rồi rót rượu xuống khu đất mồm cầu khấn: Nghi lễ cúng thần sẽ hoàn thành, cầu mong các vị thần vào đền rồng tháp (yang bimôn kalan), những vị thần trong công ty (yang di sang) và tổ tiên… độ trì phù trì mang lại tộc họ sức mạnh, được mùa, câu kết sum vầy, yêu thích lẫn nhau… Sau lời khấn thì nghi lễ ngừng. Nhà lễ mau chóng được cởi quăng quật, nghi lễ tế thần linch – Puis kết thúc trong ngày.