Tăng Cường Giáo Dục Giá Trị Văn Hóa Truyền Thống Là Gì, Khái Niệm Truyền Thống Trong Văn Hóa

*

Trang chủ Nghiên cứu Giáo dục & Phát triển

TS Lê Đình Viên

HT Trường đại học Kinh tế Công nghiệp Long An

Giáo dục đại học nói chung và giáo dục Đại học Việt Nam nói riêng có nhiệm vụ là đào tạo nguồn nhân lực tri thức cho đất nước để bảo vệ phát huy và xây dựng Tổ quốc giàu mạnh. Giáo dục Đại học Việt Nam ra đời từ năm 1076 với việc thành lập Quốc tử giám của nước Đại Việt –Triều đại nhà Lý và ngày càng phát triển lớn mạnh cho đến ngày nay. Đặc biệt, trong 20 năm đổi mới vừa qua, nền giáo dục nước ta ngày càng hoàn thiện và phát triển, cung cấp cho xã hội những nhân lực tri thức cao phục vụ cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước hiện nay, góp phần thực hiện thành công vào các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Đang xem: Giáo dục giá trị văn hóa truyền thống là gì

Tuy nhiên, song song với những đóng góp trên, giáo dục của chúng ta vẫn còn tồn tại những yếu kém, đặc biệt là chiến lược và chất lượng đào tạo. Nhìn sang nước bạn Singapore, một đất nước mới được tách ra từ Malaysia năm 1965 với dân số chưa đến 10 triệu dân trong đó 70% là người Hoa và 30% là người Ấn và Malaysia nhưng đảo quốc này đã thu hút hơn 10.000 sinh viên Việt Nam thuộc top đầu (tinh hoa) (từ các Trường chuyên, từ các em đạt giải toàn quốc và quốc tế..) vào học. Theo thống kê, đến nay hơn 95% các em trên đều không về nước phục vụ. Tình trạng này cũng diễn ra tương tự ở quốc gia phát triển khác. Đây là vấn đề nhức nhối mà ta cần nghiêm túc xem xét lại cả các cấp quản lý Vi mô và Vĩ mô.

Chúng ta đều công nhận rằng đất nước có nhiều hiền tài là phải nhờ vào các cơ sở đào tạo nhân lực. Do vậy, nền giáo dục Đại học Việt Nam cần lập chiến lược đào tạo phù hợp, cho từng giai đoạn cụ thể, để tạo được môi trường tích cực quy tụ và phát triển nhân tài cho đất nước là vấn đề cấp bách. Từ đó, cần đặt ra vấn đề đào tạo những tri thức với bản lĩnh của người Việt Nam, xem bản lĩnh văn hóa bản địa là hạt nhân cơ bản, duy lý xuyên suốt quá trình đào tạo tại các trường đại học.

Những trí thức Việt Nam trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay, những hiền tài – nguyên khí của quốc gia, phải mang bản lĩnh, bản sắc và tinh hoa của người Việt Nam. Các trường Đại học Việt Nam phải nhận phần lớn nhất trách nhiệm này, phải là nơi đào tạo, tôi luyện và tỏa sáng các truyền thống văn hóa dân tộc. Hãy hành động để những giá trị truyền thống bản địa của chúng ta chẳng những không bị hòa tan mà còn có cơ hội để quảng bá, phát triển những giá trị cao quý, những tinh hoa của văn hóa Việt ra thế giới.

Cơ sở giáo dục Đại học – nơi đào tạo ra lớp trí thức vừa hồng vừa chuyên hiện nay phải thực hiện cho kỳ được các yêu cầu trên. Chúng tôi đề nghị trước mắt cần thực hiện các nội dung cơ bản sau.

Giáo dục sinh viên sự tôn trọng và giữ gìn các di sản văn hóa của dân tộc:

Trong nhiều năm qua, Đảng, nhà nước và nhân dân hết sức quan tâm đến việc giữ gìn các di sản văn hóa dân tộc, từ đó tạo tiền đề cần thiết để làm sống dậy một tiềm năng văn hóa, coi đó như là nguồn lực bên trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, cùng với những thành tựu to lớn đã đạt được vẫn còn những bất cập không nhỏ về quan niệm, về phương thức thực hành, về những hoạt động cụ thể trong đời sống kinh tế và xã hội, trong việc phát triển, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc.

Nghị quyết Trung ương 5 (Khóa VIII) đã định nghĩa di sản văn hóa và từ đó định ra nhiệm vụ bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa, khẳng định rằng: “ Di sản văn hóa là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu văn hóa… coi trọng bảo tồn, kế thừa, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống (và dân gian), văn hóa cách mạng, bao gồm cả văn hóa vật thể và phi vật thể”.

Hiện nay, các di tích như quần thể cố đô Huế, thành nhà Hồ, Hoàng thành Thăng Long, thánh địa Mỹ Sơn, … đã được tổ chức UNESCO công nhận là những di sản thế giới. Tuy nhiên, trong thời gian qua việc bảo tồn, tôn tạo và nâng cao giá trị văn hóa nghệ thuật của những di sản trên chưa được đầu tư và quan tâm đúng mức. Vai trò về mặt giáo dục hệ tư tuởng văn hóa các giai đoạn lịch sử mà những di sản đang lưu trữ vẫn còn lu mờ, chưa quảng bá cũng như truyền tải đến đại bộ phận công chúng, nhằm tôn vinh và lưu truyền những giá trị vô giá của những di sản, di tích văn hóa, lịch sử, chúng ta cần những chiến lược cụ thể. Một trong những giải pháp mang tính lâu dài và bền vững là thông qua giáo dục. Giáo dục chính là kênh truyền thống có tính hiệu quả cao nhất. Đặc biệt là giáo dục Đại học, chính sinh viên là chủ nhân của đất nước. Thông qua những hoạt động ngoại khóa, những chương trình lồng ghép trong các môn học, dần dần đưa những giá trị cốt lõi, hồn dân tộc đến từng sinh viên- từng người chủ quốc gia.

Giáo dục lòng thành kính, tôn thờ tổ tiên, thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn những người đã sinh thành dưỡng dục mình.

Một trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam là thành kính, tôn thờ tổ tiên thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn những người đã sinh thành dưỡng dục mình. Thực chất những nét văn hóa, truyền thống đó, mang trong bản thân nó, ý nghĩa nhân văn hết sức sâu sắc, xuất phát từ thiện tâm của mỗi con người và có sức nêu gương trong mỗi gia đình, trong một cộng đồng xã hội, thể hiện ra bên ngoài bằng việc thờ cúng tổ tiên.

Xét trên phương diện quốc gia, từ hàng ngàn đời nay người Việt đã lập đền thờ và thờ cúng ông tổ chung của mình: Các vua Hùng ở núi Nghĩa Lĩnh, hoặc ở từng địa phương nhân dân lập ra các đình, đền, miếu để thờ cúng những người có công với nước, với làng.Trong mỗi gia đình đều có bàn thờ, thờ cúng tổ tiên, những người thân đã khuất. Đó là những việc làm cụ thể tỏ lòng thành kính, hiếu thảo biết ơn đấng sinh thành dưỡng dục mình và biến thành nét văn hóa đặc sắc, mà trách nhiệm của từng cá nhân là tiếp tục duy trì và giáo dục cho thế hệ tiếp nối.

Giáo dục việc giữ gìn nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

Việt Nam có một cộng đồng văn hóa khá rộng lớn được hình thành vào khoảng nửa đầu thập niên kỷ thứ nhất trước công nguyên và được phát triển rực rỡ vào giữa thập niên kỷ này. Đó là cộng động văn hóa Đông Sơn. Các con đường phát triển khác nhau của văn hóa bản địa thuộc các khu vực khác nhau đã hội tụ lại, họp thành văn hóa Đông Sơn: Đây chính là nhà nước mang tính “phôi thai” ra đời, từ đó các bộ lạc nguyên thủy phát triển thành dân tộc.

Có thể nói toàn bộ lịch sử của văn hóa bản địa Việt Nam, đã tồn tại 3 lớp văn hóa chồng lên nhau đó là văn hóa bản địa, văn hóa giao lưu với Trung Quốc và lớp văn hóa giao lưu với phương Tây. Mặc dù giao lưu với các nền văn hóa khác, văn hóa của dân tộc Việt Nam đã trải qua biết bao thử thách, chẳng những vẫn tồn tại vững chắc mà còn không bị văn hóa ngoại lai đồng hóa, biết sử dụng và Việt hóa các ảnh hưởng đó để làm giàu cho nền văn hóa dân tộc. Trách nhiệm của chúng ta ngày nay là phải biết tiếp tục, giữ gìn, bảo vệ, và giáo dục truyền thống cho lớp lớp con cháu để dân tộc Việt Nam mãi mãi là dân tộc Việt Nam. Mặc dù vậy, thực tế vẫn tồn tại một số dấu hiệu lai căn và nổi cộm lên là cách hành xử của một bộ phần lớp trẻ con ngồi trên ghế nhà trường ngày nay mang tính đối lập với những giá trị nhân văn, giá trị đời sống tồn tại hàng ngàn năm của dân tộc.

Xem thêm: Top 10 Làng Nghề Đan Giỏ Tre Đan Nổi Tiếng Nhất Việt Nam, 8 Làng Nghề Mây Tre Đan Nổi Tiếng Ở Việt Nam

Một số sinh viên còn chạy theo trào lưu sống thử, sống thực dụng mà dần dần rời xa những giá trị của văn hóa văn tộc. Giáo dục Đại học phải làm gì để kéo những tầng lớp thanh niên trên về với những giá trị cuộc sống chung của xã hội của dân tộc.

Chúng ta phải lồng ghép những chuyên đề về truyển thống văn hóa dân tộc vào chương trình giáo dục, nhằm biến thời gian từ 3 đến 5 năm ở các Trường Cao đẳng, Đại học hiện nay thành thời gian rèn luyện đạo đức, tư duy, lối sống và bản lĩnh cho sinh viên. Để các em vào đời với đầy đủ hành trang của người công dân tốt, thông minh, cần cù, sáng tạo, có tính kỷ luật cao mang dáng dấp, tinh hoa của người Việt Nam và sẵn sàng đi lên phía trước vì sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, cũng như tạo đầy đủ các tiên đề tốt nhất để mọi người mọi lứa tuổi tham gia nghiên cứu, rèn luyện đạo đức và học tập suốt đời.

Giáo dục lòng yêu đồng bào, lòng yêu đất nước, lòng yêu thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên.

Lòng yêu đồng bào, đất nước là truyền thống cực kỳ quý báu của dân tộc Việt Nam. Đức tính này đã chảy xuyên suốt trong dòng máu của từng người Việt. Lòng nhân đạo, bao gồm trong nó tình yêu thương của người lớn đối với trẻ em, của người trẻ đối với người già, của người khỏe mạnh, lành lặn đối với người ốm đau, tàn tật, của người có hạnh phúc với người bất hạnh, đặc biệt là thái độ đối xử với kẻ thù, không kiêu căng, không công thần, không kiêu binh v.v…

Lòng yêu nước cũng là một nét văn hóa tiêu biểu của dân tộc Việt Nam, thể hiện sâu sắc ở: “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh” chính là câu tục ngữ đã tồn tại từ lâu đời, thể hiện lòng yêu nước trước kẻ thù xâm lược. Lòng yêu nước là một tình cảm sâu sắc của con người đối với đất nước. Cùng với lòng yêu nước, một nét văn hóa đặc sắc cần phải được đề cao đó là chủ nghĩa tập thể. Đó là tình đồng bào, thái độ tôn trọng đối với phụ nữ và dành tình thương trong việc chăm sóc lẫn nhau, nhằm đảm bảo cho các cá nhân thành viên phát triển cao nhất phục vụ lợi ích của xã hội. Chủ nghĩa tập thể là cơ sở của chủ nghĩa nhân đạo chân chính, giúp cho sự thống nhất trí tuệ, tài năng của các cá nhân thành viên xã hội, tạo nên sức mạnh to lớn để ứng phó với mọi khó khăn, ứng phó với nguy cơ mất nước trước kẻ thù xâm lược. Chủ nghĩa tập thể là chìa khóa vàng để giải quyết các tình huống ách tắc, khó khăn hiện nay…

Ngoài ra lòng yêu thiên nhiên, thái độ đối với thiên nhiên cũng là biểu hiện của đạo đức, là cơ sở tạo điều kiện cho sự tồn tại và phát triển của xã hội, là nét văn hóa đã từng tồn tại từ ngàn xưa cần được duy trì và bảo vệ. Bên cạnh giáo dục tri thức và đạo làm người đối với thanh niên “vì lợi ích trăm năm trồng người”, nhiệm vụ với thiên nhiên cũng không kém phần quan trọng “vì lợi ích mười năm trồng cây”. Diện tích rừng ngày càng thu hẹp, số lượng động vật hoang dã vào sách đỏ ngày càng tăng, khí hậu không ngừng thay đổi thất thường là những hậu quả mà chính loài người đã tự mình gây ra. Chúng ta phải hành động, “Trồng cây gây rừng”, “sống xanh”, “sản xuất xanh” và hãy dừng ngay việc “vay mượn tài nguyên của thế hệ con cháu”.

Giáo dục truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, quan niệm tôn trọng phụ nữ, người lớn tuổi.

Truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo của dân tộc Việt Nam được lưu truyền từ ngàn đời. Điều đó được thể hiện qua nhiều tấm gương tiêu biểu như Mạc Đĩnh Chi – vị Trạng nguyên tài trí vẹn toàn, nhà nghèo nhưng rất ham học ông đã bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng làm “đèn” học, hay như thầy Nguyễn Ngọc Ký dùng chân viết nên số phận, …

Ở nước ta, nông nghiệp lúa nước đã góp phần tích hợp các kinh nghiệm của các lão nông tri điền và giai cấp quản lý xã hội qua Lệ và Luật; tạo nên tập quán tuyệt đẹp của một xã hội theo một trật tự thứ bậc như biết trân trọng người lớn tuổi

Hoặc vai trò của các vị trưởng lão cũng được nêu cao qua sự kiện vua Trần Nhân Tông triệu tập Hội nghị Diên Hồng tập hợp ý kiến các bô lão để có quyết sách trước kẻ thù (năm 1284) v.v…

Trong suốt bề dày lịch sử Việt Nam, phụ nữ luôn được tôn trọng và vinh danh, họ là nữ tướng là anh hùng, giỏi việc nước đảm việc nhà như: Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Nguyễn Thị Định, những người Mẹ anh hùng của thời đại ngày nay v.v…

Tất cả những đức tính trên vô cùng cao quý và luôn được người Việt Nam giáo dục dạy dỗ cho con cháu từ tuổi nhỏ đến khi trưởng thành. Từng người Việt đã và phải “ngấm” thật sâu, thật bền dòng chảy truyền thống văn hóa dân tộc này.

Duy trì và bảo vệ văn hóa bản địa – văn hóa làng xã.

Xem thêm: Đặc Điểm Chung Về Văn Hóa Ẩm Thực Phương Tây, Nhân Viên Nhà Hàng Cần Biết

Suốt mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, chúng ta có thể tự hào mà nói rằng, văn hóa bản địa, văn hóa làng xã là tài sản vô giá của dân tộc, cần phải được giữ gìn, phát huy trên cơ sở sàn lọc, loại bỏ những gì phi văn hóa. Tất cả đã kết thành những tinh hoa có khả năng tỏa sáng, hình thành bản sắc văn hóa vốn có của người Việt suốt từ thế hệ này đến thế hệ khác. Bên cạnh lũy tre, cây đa, bến nước, thì những làn điệu dân ca, câu hò, bài vè, ca dao, tục ngữ, … luôn sánh bước cùng những thăng trầm của lịch sử dân tộc. Giáo sư Hoàng Xuân Hãn (trong một bức thư gửi Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã được công bố trước đây) có đề cập: “… Tôi nghĩ rằng, tôn trọng và ứng dụng văn hóa địa phương và coi đó là văn hóa Việt Nam… có ý nghĩa to lớn trong việc bảo tồn văn hóa dân tộc, góp phần làm nên bản sắc văn hóa dân tộc…” lời nhắn nhủ đó rất có ý nghĩa khi chúng ta đang tập trung sự quan tâm đến bảo tồn văn hóa dân tộc cho thế hệ hôm nay và mai sau.

See more articles in category: FAQ

Sale off:

Best post:

5 Bài Giới Thiệu Văn Hóa Việt Nam Bằng Tiếng Anh Cực Hay, Giới Thiệu Về Việt Nam Bằng Tiếng Anh (11 Mẫu)
5 Bài Giới Thiệu Văn Hóa Việt Nam Bằng Tiếng Anh Cực Hay, Giới Thiệu Về Việt Nam Bằng Tiếng Anh (11 Mẫu)
Đặc Trưng Văn Hóa Kiến Trúc Nhà Ở Của Người Việt, Văn Hóa Nhà Ở Của Người Việt
Đặc Trưng Văn Hóa Kiến Trúc Nhà Ở Của Người Việt, Văn Hóa Nhà Ở Của Người Việt
Tìm Về Phong Tục Tập Quán Của Người Sài Gòn Du Xuân, Vài Nét Sinh Hoạt Của Người Sài Gòn Xưa
Tìm Về Phong Tục Tập Quán Của Người Sài Gòn Du Xuân, Vài Nét Sinh Hoạt Của Người Sài Gòn Xưa
Đặc Điểm Ngành Nuôi Trồng Thủy Sản, Ngành Nuôi Trồng Thủy Sản
Đặc Điểm Ngành Nuôi Trồng Thủy Sản, Ngành Nuôi Trồng Thủy Sản
Văn Khấn Đền Cô Bơ Thanh Hóa ? Cô Bơ Và Những Điều Cần Lưu Ý Khi Đi Lễ Đền Cô Bơ
Văn Khấn Đền Cô Bơ Thanh Hóa ? Cô Bơ Và Những Điều Cần Lưu Ý Khi Đi Lễ Đền Cô Bơ
Những Đặc Điểm Văn Hóa Vùng Duyên Hải Miền Trung, Đồng Bằng Duyên Hải Miền Trung
Những Đặc Điểm Văn Hóa Vùng Duyên Hải Miền Trung, Đồng Bằng Duyên Hải Miền Trung
So Sánh Văn Hóa Giữa Việt Nam Và Trung Quốc Và Văn Hóa Phương Tây
So Sánh Văn Hóa Giữa Việt Nam Và Trung Quốc Và Văn Hóa Phương Tây
Vì Sao Theo Triết Lý Âm Dương Trong Phong Tục Tang Ma Của Người Việt
Vì Sao Theo Triết Lý Âm Dương Trong Phong Tục Tang Ma Của Người Việt
Tất Tần Tật Nghi Lễ Cưới Hỏi Theo Phong Tục Cưới Hỏi Ở Quảng Ngãi
Tất Tần Tật Nghi Lễ Cưới Hỏi Theo Phong Tục Cưới Hỏi Ở Quảng Ngãi
Top 32 Cảnh Đẹp Ở Đà Lạt Bạn Không Nên Bỏ Lỡ, Top 20 Địa Điểm Du Lịch Đà Lạt Đẹp Nhất Năm 2021
Top 32 Cảnh Đẹp Ở Đà Lạt Bạn Không Nên Bỏ Lỡ, Top 20 Địa Điểm Du Lịch Đà Lạt Đẹp Nhất Năm 2021
Đặc Trưng Lò Pizza Truyền Thống Ý, Các Loại Lò Nướng Pizza
Đặc Trưng Lò Pizza Truyền Thống Ý, Các Loại Lò Nướng Pizza
Nêu Đặc Điểm Của Ngành Công Nghiệp Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng, Công Nghiệp Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng
Nêu Đặc Điểm Của Ngành Công Nghiệp Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng, Công Nghiệp Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng
10+ Đoạn Hội Thoại Tiếng Anh Về Lễ Hội Bằng Tiếng Anh Đầy Đủ Nhất
10+ Đoạn Hội Thoại Tiếng Anh Về Lễ Hội Bằng Tiếng Anh Đầy Đủ Nhất
Văn Hóa Tiêu Dùng Của Người Miền Bắc Miền Trung Miền Nam Ở Việt Nam
Văn Hóa Tiêu Dùng Của Người Miền Bắc Miền Trung Miền Nam Ở Việt Nam
Bài Tập Tình Huống Văn Hóa Doanh Nghiệp Có Lời Giải, Bài Tập Lớn Vhdn
Bài Tập Tình Huống Văn Hóa Doanh Nghiệp Có Lời Giải, Bài Tập Lớn Vhdn

Categories