LÀNG NGHỀ ĐÚC ĐỒNG ĐÔNG SƠN

Làng Tkiểm tra Đông, xã Thiện tại Trung, thị xã Thiệu Hoá, tỉnh Tkhô nóng Hoá xưa cơ Call là Sơn Trang, tên nôm là Kẻ Chtrần, một vùng khu đất cổ cách tỉnh lỵ Tkhô nóng Hóa 12km về phía Tây Bắc, bên trong địa vực của nền văn hóa truyền thống Đông Sơn danh tiếng. Chủ nhân của đại lý cung ứng thiết bị đồng Đông Sơn đã làm nên những bảo vật vô giá: Trống đồng, thạp đồng với những thứ cúng tế gia công khác… Từ bao đời ni, làng Trà Đông là địa điểm gìn giữ cùng đẩy mạnh nghề đúc đồng truyền thống lâu đời.

Theo truyền thuyết từ thời bên Lý, cái họ Vũ đưa nghề đúc đồng về mang lại làng mạc Tthẩm tra Đông bắt buộc ở buôn bản còn có câu ca “Đất họ Lê - nghề họ Vũ”, cũng bao gồm thuyết mang lại rằng, nghề đúc đồng ở làng Tsoát Đông là do ông Khổng Minc Không truyền nghề (Khổng Minch Không là một nhân vật huyền thoại). Đến thời Tự Đức (1848 - 1883) dân phường đúc đồng Tsoát Đông lập đền thờ thánh Khổng Minh Không, vị Tổ sư nghề đúc đồng ở nước ta. Từ đó, nhị ông họ Vũ cũng được thờ chung ở đền. Đối với dân phường đúc đồng Trà soát Đông, đền thánh “Khổng Minch Không” và nhị vị thần họ Vũ tối rất linh. Ngay cả những phường bán buôn đồng ở xã bao bọc với đại bái, bái giao (xã Thiệu Giao) cũng rất thành kính.

Bạn đang xem: Làng nghề đúc đồng đông sơn

Hằng năm vào kỳ tế “Thánh” ngày 8 mon Giêng - 3/6 - 13/9 Âm lịch, dân vùng Trà soát Đông tổ chức lễ hội với nghi thức long trọng, thể hiện đặc trưng văn hóa của phường đúc đồng. Bên cạnh đó, vào những ngày mùng 1 cùng ngày rằm hàng tháng, các gia đình làm cho nghề đúc đồng đều dưng hương cầu muốn ‘‘Đức Thánh’’ phù hộ mang đến công việc làm cho ăn sinh sống được tốt lành.

Ngoài việc tôn thờ vị tổ nghề đúc đồng, dân xóm đúc đồng Trà soát Đông còn tồn tại một số lễ tín ngưỡng rất cổ đó là tục tông thờ “Màu đỏ”, cho màu đỏ là “Khước” trong khi đúc đồng. Người ta còn né kỵ việc người ko kể đến “xin lửa” trong những khi đúc đồng nhất là lúc bắt đầu “Chập lò”. Ban đầu, nghề đúc đồng mới chỉ gồm ở một số gia đình vào thôn, về sau vì chưng nhu cầu sử dụng rộng rãi nghề mới phạt triển lộn ra khắp xã. Mỗi gia đình là một cơ sở sản xuất, là một lò riêng, chủ gia đình cũng là chủ lò đúc. Ngoài công việc đó là đúc ra sản phẩm, các khâu khác quan liêu trọng như tìm kiếm kiếm nguyên ổn vật liệu, tiêu thụ sản phẩm đều bởi vì các gia đình đảm nhận. Việc đúc đồng là một công việc nặng nhọc, vất vả, chủ yếu bởi vì người đàn ông vào gia đình đảm nhiệm. Người phụ nữ ở Trà Đông có tác dụng các công việc phụ gia đình cùng tiêu thụ sản phẩm.

*
Quy trình đúc trống đồng ở làng đúc đồng Trà Đông. Ảnh: Internet

Thành phẩm đồng đúc có thể gồm nhiều loại: Đồ mỹ nghệ, đồ tế khí hay đồ phụ tùng trang thiết bị công nghiệp. Sản phẩm đồng của xóm Trà soát Đông tiêu thụ khá mạnh, xung quanh các vật dụng bằng đồng, các nghệ nhân còn “chế biến” cầu kì thành những thứ trang trí mỹ nghệ đẹp mắt vào bên.

Đúc đồng là cả một tiến trình kỹ thuật phức tạp bao gồm nhiều khâu, mỗi khâu có những bước, những thao tác làm việc kỹ thuật không giống nhau. Các khâu đó là có tác dụng khuôn, trộn chế hợp chất, nấu đồng, đúc sản phẩm... đều bao gồm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm. Kinh nghiệm vào nghề đúc thường được truyền trong gia đình, ko được truyền sang trọng xã khác. Dưới bàn tay khéo léo và tài giỏi, những nghệ nhân đã khôi phục những sản phẩm truyền thống như đúc chiêng, đúc trống đồng, đúc tượng đồng, đồ thờ, lư hương, bé giống…và đỉnh cao nhất là nghệ thuật đúc trống đồng Đông Sơn với những bỏ ra tiết tinh xảo theo đúng hoa văn kiểu dáng xưa.

Thợ đúc đồng Trà Đông được mời đi đúc ở nhiều nơi. Một số nơi khác đã tìm đến thôn đúc đồng Tkiểm tra Đông học tập kỹ thuật đúc. Năm 1971, những nghệ nhân xã Trà Đông đã đúc thành công pho tượng Bác Hồ (cao 1,50m, nặng 600kilogam đồng) đạt yêu thương cầu thẩm mỹ. Trong khi, thợ đúc đồng ở đây còn tđắm say gia đúc thành công xuất sắc trống đồng Đông Sơn đúng theo kiểu dáng, hoa văn xưa.

Xem thêm: Quần Áo Nhật Bản Truyền Thống Của Người Nhật, Trang Phục Truyền Thống Của Nhật Bản

*
Đúc đồng là cả một các bước kỹ thuật phức tạp bao gồm nhiều khâu, mỗi khâu tất cả những bước, những thao tác kỹ thuật khác nhau. Ảnh: internet

Nghề đúc đồng ở Tsoát Đông không khai thác nguyên liệu từ các mỏ quặng đồng mà chủ yếu là tận dụng những nguồn đồng thứ phẩm (đồng nát) từ các nơi download về. Số người cung cấp nguyên vật liệu cho những lò đúc này tập trung chủ yếu ở những buôn bản bao bọc Tthẩm tra Đúc. Các làng này đi tận những nơi xa mua nguyên liệu về xuất bán cho lò đúc hoặc đổi cho những lò để lấy sản phẩm.

Về nguyên ổn liệu và kỹ thuật, những nghệ nhân của buôn bản nghề đúc đồng đều thực hiện các công đoạn chủ yếu là thủ công truyền thống: Công đoạn làm cho khuôn, nấu nguyên ổn liệu, công đoạn đúc, công đoạn nguội, công đoạn đánh bóng với nhuộm sản phẩm… đều được tuân theo lối “phụ thân truyền, con nối” qua nhiều thế hệ.

Để đúc được sản phẩm theo kiểu dáng vẻ mà khách hàng đã đặt, người thợ phải tìm loại đất sét gồm đủ độ rắn nhằm tạo ra khuôn mẫu. Việc tạo ra khuôn mẫu này đòi hỏi người thợ phải lành nghề, ví như việc trang trí họa tiết hoa văn đàn chyên ổn Lạc trên trống đồng cổ phải tuân theo đúng mẫu hoa văn cổ vậy… Trong quy trình tạo khuôn, người thợ phải chú ý, ko để cong vênh, sửa sang khuôn làm sao cho chuẩn. Kế đến là công đoạn chọn, thu tải làm sao cho được nguyên liệu đồng nguim chất với đủ số lượng thành phẩm đun đồng và đổ vào khuôn. Sau lúc sản phẩm đã hình thành, người thợ phải thao tác làm việc “làm tinh” - tức là đánh bóng, khắc họa tiết theo mẫu quý khách đặt. Đáng để ý, nhằm hạn chế quy trình ôxi hóa bên trên các sản phẩm, người thợ sẽ sơn, mạ một lớp dầu trơn để bảo quản.

Hiện nay, làng mạc gồm sản phẩm trăm lò đúc đồng với hàng nghìn thợ thủ công lao động ngày đêm tất bật. Mỗi năm đến xuất xưởng rất nhiều mặt mặt hàng, đồ vật gia dụng làm cho từ đồng, tiêu thụ vào cả nước cùng xuất khẩu đi nước kế bên.

*
Sản phẩm của thôn đúc đồng Tsoát Đông. Ảnh: internet

Hàng trăm năm nay, xã Tthẩm tra Đông, là nơi lưu giữ với phát huy nghề đúc đồng truyền thống. Các sản phẩm sở hữu đậm hồn dân tộc khiến ai xem qua cũng đều trầm trồ ngợi khen trước việc nghệ nhân đã “thổi hồn” vào đó. Tuy đạt được nhiều thành tựu nhưng những năm gần đây, những bếp lò của xã Tthẩm tra Đông không hề nổi lửa mạnh mẽ như trước cùng đang đứng trước nguy cơ mai một. Nhiều nghệ nhân cao siêu của buôn bản do tuổi cao buộc phải không thể gắn bó được với nghề đúc đồng, những thế hệ nghệ nhân mới còn non tay và thiếu bản lĩnh với nghề. Đó là nguy cơ thất truyền lớn đối với xã nghề truyền thống Tsoát Đông, tạo nhiều trăn trở cho các cụ cao niên làng nghề.

Trong xu hướng về nguồn, việc bảo lưu, phát triển một số nghề thủ công truyền thống là một việc làm cho tốt, góp phần thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII của Đảng Cộng sản Việt Nam về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Hy vọng, nghề đúc đồng làng mạc Chnai lưng sẽ được quan tâm hơn cùng có bước vạc triển mạnh mẽ hơn vào tương lai.