VĂN HÓA NHẬN THỨC CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM

1.1.

Bạn đang xem: Văn hóa nhận thức cơ sở văn hóa việt nam

Bản chất và khái niệm :Tưduy lưỡng phânlưỡnghợp của cư dân nôngnghiệp : phân chia vũ trụ thành từng cặp biểutượng vừa đối lập vừa thống nhất.Âmvà dương được xem là hai tố chất cơ bảnhình thành nên vũ trụ vạn vật


*

CHƯƠNG II VĂN HÓA NHẬN THỨCI. Nhận thức về vũ trụ : 1. Tư tưởng xuất phát về bản chất vũ trụ 2. Triết lý về cấu trúc không gian của vũ trụ 3. Triết lý về cấu trúc thời gian của vũ trụII. Nhận thức về con người : I. NHẬN THỨC VỀ VŨ TRỤ :1.TƯ TƯỞNG XUẤT PHÁT VỀ BẢN THỂ VŨ TRỤ ­ TRIẾT LÝ ÂM DƯƠNG :1.1. Bản chất và khái niệm : ­ Tư duy lưỡng phân­lưỡng hợp của cư dân nông nghiệp : phân chia vũ trụ thành từng cặp biểu tượng vừa đối lập vừa thống nhất. ­ Âm và dương được xem là hai tố chất cơ bản hình thành nên vũ trụ vạn vật 1.2. Hai quy luật của triết lý âm­dương : Không có gì hoàn toàn âm hoặc hoàn toàn dương,  trong âm có dương và trong dương có âm. Âm và dương luôn gắn bó mật thiết và chuyển hóa  cho nhau : âm cực sinh dương, dương cực sinh âm. 1.3. Triết lý âm­dương và tính cách người Việt : ­ Triết lý sống quân bình, hài hòa. ­ Khả năng thích nghi cao với mọi hoàn cảnh ­ Tinh thần lạc quan.

Xem thêm: "Săn Lùng" Top 4 Địa Chỉ Đặc Sản Đà Nẵng Bạn Nên Biết, Đặc Sản Làm Quà

2. TRIẾT LÝ VỀ CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA VŨ TRỤ :2.1. Mô hình Tam tài : là mô hình cấu trúc không gian gồm ba yếu tố : ­ Thể thuần âm ­ Thể thuần dương ­ Thể kết hợp âm­dương ­ Mô hình tam tài trong văn hóa Việt Nam : thiên­ địa­nhân, cha­mẹ­con…2.2. Mô hình Ngũ hành : là mô hình cấu trúc không gian gồm năm yếu tố (Thủy, Hỏa, Mộc, Kim, Thổ), có quan hệ tương sinh, tương khắc­ Tương sinh : Thủy­>Mộc­>Hỏa­>Thổ ­>Kim ­>Thủy­ Tương khắc: Thủy≠Hỏa ≠ Kim ≠ Mộc ≠ Thổ ≠Thủy ­ Ứng dụng ngũ hành trong văn hóa Việt Nam : y học, bói toán, phong thủy… MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA NGŨ HÀNHLĨNH VỰC THỦY HỎA MỘC THỔ KIMSố Hà đồ 1 2 3 4 5Hành đượ c sinh Mộc Thổ Hỏa Thủy KimHành bị khắc Hỏa Thổ Mộc Thủy Kim kimVật chất nướ c lử a đất cây loại trungPhươ ng hướ ng bắc nam đông tây ươ ng Khg giữ aThờ i tiết Hạ Đông Xuân Thu các mùaMùi vị mặn đắng ngọt chua cay ngoằnThế đất nhọn dài tròn vuông ngoèoMàu biểu đỏ trắng đen xanh vàngVật biểu Rồng Hổ Ngườ i Rùa Chim 3. TRIẾT LÝ VỀ CẤU TRÚC THỜI GIAN CỦA VŨ TRỤ :3.1.Lịch âm dương : Kết hợp việc xem xét chu kỳ mặt trăng và ­ mặt trời, định tháng bằng ngày trăng tròn. Phản ánh khá chính xác sự biến đổi có tính ­ chu kỳ của thời tiết. 3.2. Hệ đếm can chi : sử dụng các yếu tố biểu trưng gần gũi với đời sống. Hệ CAN : gồm 10 yếu tố do 5 hành phối  hợp âm dương mà thành ( Giáp­Ất, Bính– Đinh, Mậu­Kỷ, Canh­Tân, Nhâm­ Quý.) Hệ CHI : gồm 12 yếu tố, mỗi chi ứng với một  con vật ( Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi.)  II. NHẬN THỨC VỀ CON NGƯỜI :1. Nhận thức về con người tự nhiên : ­ Con người là một tiểu vũ trụ, cũng có cấu trúc mô hình 5 yếu tố. ­ Ứng dụng : trong ăn uống, chữa bệnh và bảo vệ sức khỏe ( theo nguyên lý cân bằng âm dương ) NGŨ HÀNH TRONG CƠ THỂ CON NGƯỜILĨNH VỰC THỦY HỎA MỘC THỔ KIMSố Hà đồ 1 2 3 4 5Hành đượ c sinh Mộc Thổ Hỏa Thủy KimHành bị khắc Hỏa Thổ Mộc Thủy KimNgũ tạng thận phế tâm can tì tiểu đại bàngNgũ phủ đở m vị quang tràng tràng lưỡ i mắt miệngNgũ quan tai mũi xư ơ ng huyết daNgũ chất thịt gân tủy mạch lông 2.Nhận thức về con người xã hội : Áp dụng các mô hình nhận thức về vũ trụ, dựa trên các quan hệ tương sinh, tương khắc để lý giải con người xã hội : Con người định mệnh : giải đoán vận mệnh con người ( thuật tử vi, tướng số…) Con người cộng đồng : dự đoán các mối quan hệ giữa cá thể và cộng đồng (tam hợp, tứ xung)