Vùng Văn Hóa Tây Nguyên

l>Nét rất dị Văn hóa Tây nguyên
*

*
Bức tượng công ty mồ

Sống bên trên một vùng cao nguyên trung bộ bao la, vĩ đại, các rừng, các nắng và nóng, nhiều mưa các tộc tín đồ Tây nguyên đã biết say mê nghi cùng với thiên nhiên hào pđợi xung quanh mình.

Bạn đang xem: Vùng văn hóa tây nguyên

Phát rừng, làm rẫy, tdragon lúa, ngô, khoai phong, thai bí nhằm ăn uống, bông để khoác. Trên đại lý của một nền kinh tế tài chính tLong trọt nương rẫy đạt mang lại trình độ chuyên môn kha khá định hình cùng thạo, bé tín đồ Tây nguyên đang sáng sủa làm cho một nền văn hóa truyền thống tương đối trọn vẹn, mang đậm bản sắc đẹp dân tộc bản địa.

Theo những nhà nghiên cứu văn hóa truyền thống, quý giá văn hóa Tây nguyên quy hợp sinh sống cha quý giá cơ bản: văn hóa hữu hình,văn hóa truyền thống lòng tin với văn hóa thẩm mỹ. Giá trị văn hóa hữu hình sinh hoạt Tây nghulặng đến nay vẫn giữ nguyên giá trị của chính nó. Đó là phần đa nơi ở rông, nhà sàn của bạn Bamãng cầu, Gialai, Êdê, Mnông nhắm đến phía bắc nam để đưa tia nắng khía cạnh trời cho tới sườn Đông Tâhệt như hoa hướng dương. Đó là bậc thang đơn vị rông bên sàn có dáng vẻ thai vú chị em tiêu biểu cho chủng loại hệ Tây nguim, là đa số thiết chế công ty dài (kopan) được đẽo ngulặng trường đoản cú thân cây Khủng, là ché rựu buộc phải bên phòng bếp lửa hồng, là hồ hết điều khoản cấp dưỡng thô sơ bằng đá tạc, bằng đồng, là phần đông vòng bạc, vòng đồng treo ở cổ tay, chân trong những gày hỏi chồng(Trôk kô - ông), lễ thỏa thuận hợp tác (Bi Kuộd) và lễ cưới ( Kbih Ungmô)Những danh lam thắng chình ảnh khét tiếng vào và bên cạnh Thành phố Đà lạt nlỗi thác Đămbơri, thác Premli mộng mơ cùng với hồ kêu than, thung lung tình cảm... quý giá văn hóa hữu hình làm việc Tây ngulặng còn nên nói đến vườn Quốc gia Yooc Đôn, Nom Ka, cao nguyên Konplong, khu rừng rậm nguim sinc Chư Mô Ray Đakuy núi Ngọc Linc cùng với đa số chim thú, cây rừng thảng hoặc quý, với thác Trinh Nữ mộng mơ, thác Yali vĩ đại, thác Drây Sap, hồ Lắk, Dắk Tré, Kon Lak còn in rõ nét hoang dại. Giá trị đồ vật thể ngơi nghỉ Tây nguyên ổn còn là đa số hội chứng tích địa thế căn cứ binh cách Bản Đôn, của xóm Kông Hoa quê hương của không ít ngày đầu "Đất nước đứng lên", là ngục Kông Tum, con đường mòn Hồ Chí Minh, là chiến thắng An Khê, một đỉnh cao của thời kỳ chống Pháp, là thành công Plây Me, Đắk Tô, Tân Cảnh, thắng lợi lịch sử hào hùng Ban Mê Thuật hào hùng cùng với thời kỳ chống Mỹ.Giá trị văn hóa tinh thần của Tây nguyên ổn quy tụ đậm đường nét ở lê hội. Lễ hội là 1 trong những hình thái sinch hoạt tinh thần có mặn mà bạn dạng sắc dân tộc bản địa Tây nguim, thường được tổ chức triển khai sau gần như ngày lao cồn mệt mỏi nhọc. Giá trị văn hóa lòng tin trong liên hoan của fan Tây nguim được miêu tả trong những lễ hội nông nghiệp, lễ hội phong tục, tiệc tùng, lễ hội tôn giáo, tiệc tùng, lễ hội lịch sử nhỏng hội mùa, lễ tỉa phân tử, lễ cúng máng nước, cúng nồi, lễ đâm trâu, tiệc tùng Pơ thi, Lễ hội Cồng chiêng...Lễ hội của đồng bào Tây nguyên ổn là bài bác ca về lòng yêu thương nước nồng nàn của các dân tộc bản địa Tây nguyên ổn, là truyền thống lịch sử quý trọng vượt khứ đọng, uống nứơc phải lưu giữ lấy mối cung cấp, nạp năng lượng quả ghi nhớ fan trồng cây, là bài bác ca về tình cảm thương thơm xã hội qua biểu tượng "Đàu trâu máng nứơc", là lòng tin bao dung hòa đồng trong quan niệm hoang "sơ thiên, địa, nhân", là niềm tin thượng võ vào tranh đấu với thiên nhiên, với quân địch qua các lễ đâm trâu, tiệc tùng, lễ hội Cồng Chiêng, múa khiên, múa trống, là sự thủy bình thường toàn diện trong tình yêu qua "té củi hứa hôn" với "loại vòng cầu hôn".Giá trị văn hóa ý thức sống Tây ngulặng còn được bộc lộ sinh hoạt hồ hết tay nghề thuần chăm sóc voi, sinh sống hầu hết loại thuốc gia truyền chữa bệnh dịch,sống chuyên môn đúc đồng để chế tạo ra đàn đá cùng nhạc khí Cồng Chiêng, là các nghệ nhân điêu khắc qua những tượng công ty mồ của các dân tộc bản địa Gia Rai, Bana, Êđe,Mnông, là chuyên môn trang trí dệt bắt buộc phần nhiều hoa văn uống của những xiêm y các dân tộc, là niềm tin kiêu dũng, lanh lợi hoàn hảo qua truyền thuyết thần thoại Đam San, Xing Nhã, Đia Đon, cũng giống như các anh hùng thời nahệt như nhân vật Núp, hero Nơ Trang Long... Được hội tụ lại trong xã Kông Hoa, Bản Đôn, trong chiến thắng An Khê, Plây Me, Buôn Mê Thuật, Sa Thày, Đắk Tô, Đắk Nông, Đắk Min.

Xem thêm: Văn Hóa Tặng Quà Của Người Malaysia, Phong Tục Tập Quán Của Người Dân Malaysia

Giá trị niềm tin còn lưu lại 200 tục lệ của bạn Êđê, 100 tục lệ của fan Mnông và mặt hàng nghàn tục lệ của fan Gia Rai, Bana,Giẻ Triêng biệt, Rơ Ngao, Xê Đăng, qua các ứng xử trong xã hội, qua việc ăn, sinh hoạt, mặc, vui chơi giải trí, trong Việc cưới, tang, lễ thức,tín ngưỡng và tôn giáo.Giá trị trang bị thể trong văn hóa truyền thống thẩm mỹ Tây ngulặng bao gồmnhạc khí, kiến trúc, hội họa trên những trang phục. Nhạc khí những dân tộc bản địa Tây nguim cần yếu ko kể tới nhạc cố gắng dây(cordiophon)bao gồm các nhiều loại kèn vĩ nhỏng bọn Kơ ny, một số loại búng nhỏng bọn Goong, nhiều loại gẩgiống như lũ Brô giỏi nhạc vậy hơi(Airophone) có loại hơi lùa nhỏng Đinc Duk, Klongut,các loại lưỡi con gà rung tự do thoải mái như Alat Tơ Điệp Đinch khan, nhiều loại tương đối lỗ vòm nhỏng Đinhtuk hoặc nhạc ráng tự thân vang ldiophone như lũ trưng, chiêng Kial, Khinh Khung, Klong Klai cũng nlỗi nhạc cầm cố màng rung(Membranophone) tất cả trống Sơgơr(trống nhỏ dại đeo ở đằng trước ngực)cùng trống Pơ Nông(trống phệ treo lên hoặc khênh đi để đánh).Kiến trúc Tây nguim trước tiên phải nói tới bản vẽ xây dựng đơn vị mồ. Tuy nó là kiến trúc dân gian ở trong các loại không lớn mà lại rất có thể nó không có một dạng phong cách thiết kế nào của Tây ngulặng lại hoàn toàn có thể đối chiếu với nó về giá trị thẩm mỹ và nghệ thuật phong cách xây dựng và giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ tạo ra hình. Nhà mồ là sản phẩm kết tinch của tương đối nhiều mô hình nghệ thuật, là tác phẩm nghệ thuật tổng vừa lòng, nó là phong cách thiết kế, là điêu khắc, là hội họa, là trang trí.Tiếng cồng triêng rẽ trầm hùng, sâu lắng cả ngày tối của lễ hội bỏ mả gồm tác dụng nhỏng đẩy lùi cả bầu trời ra xa, rước xuống cả tranh ảnh nhà mồ càng oai nghi, hoành tráng rộng vì hàng ngàn gò lửa rực sáng bừng lên thân cõi âm u lạng lẽ của núi rừng làm cho nhỏng một thiên cung ảo huyền.Theo quan niệm của tín đồ Tây nguim chết không phải là hết nhưng mà là việc tiếp tục của cụôc sinh sống sống dạng khác nhằm rồi sẽ quay trở về làm fan cho lên nhà mồ Tây nguim với liên hoan tiệc tùng vứt mả họp thành hình tượng , hợp thành bài xích ca đề cao cuộc sống bất diệt của con bạn chđọng chưa hẳn thường đài, miếu mạo nhằm thờ từ tín đồ bị tiêu diệt hay lăng tẩm nhằm lâu dài hóa chết choc của một bạn, trang bị như thế nào đó nlỗi các dân tộc khác.Giá trị văn hóa truyền thống thẩm mỹ Tây nguim còn thể hiện trong nghệ thuật và thẩm mỹ trang chí hoa vnạp năng lượng. hóa vnạp năng lượng truyền thống cổ truyền Tây nguyên không hẳn ra đời trong giây lát bên dưới ngòi bút của cá nhân họa sỹ nào này mà từ từ được hiện nay hình qua cuộ sống vĩnh viễn của từng tộc bạn. Nhìn hoa vnạp năng lượng những dân tộc bản địa Tây ngulặng bạn coi rung rượu cồn trước hình kân hận, Color không chỉ là hiện nay hình trên mặt vải vóc mà lại còn có hoa văn uống bên trên trang bị đan lát (gùi, bồ), hoa văn uống vẽ, khắc, thậm chí còn đục thủng trên những phần tử phong cách thiết kế cùng hiện tại thiết bị nghi lễ (ở nhà chung của xóm, bên trên cột đâm trâu, cột lễ công ty mồ).Hoa văn uống xiêm y Tây nguyên gắn thêm bó cùng với dáng vẻ, thân thể của nhỏ fan Tây nguyên ổn,cùng với cuộc sống đời thường mỗi ngày, với thiên nhiên của núi rừng Tây ngulặng, đưa về cực hiếm thẩm mỹ và làm đẹp mặc dù giản dị nhưng lại đậm chất sắc sảo. Hoa văn uống Tây nguyên đa phần là hoa vnạp năng lượng hình họa.Giá trị phi thiết bị thể thành vnạp năng lượng với ko thành văn của văn uống hoa Tây nguyên ổn hầu hết là văn hóa dân gian ktiết danh với truyền miệng, chính là phôn cờ-lo Tây nguyên ổn, còn văn hóa truyền thống bác bỏ học tập về những người sáng tác, tác phẩm mập, các công ty văn hóa truyền thống thì vẫn còn đấy từ tốn.Về phương diện hình dáng học, tính diễn xướng là đặc trưng cơ bạn dạng của phôn cờ-lo bởi nó mức sử dụng các phương pháp phối kết hợp khác nhau của các phưng luôn tiện diễn tả.Vnạp năng lượng hóa dân gian tại chỗ này tất cả các thể các loại nhỏng Tơpun( đồng giao), Pơ đuk( ca dao, phương ngôn, thành ngữ). Avòng(giao duyên), Tơ roi(chuyện nói những loai nghiêm bao gồm cả thần thoại cổ xưa, truyền thuyết thần thoại, ngụ ngôn), Blao(cthị xã cười), Hơri (hát đối đáp), Hơ Amôn( trường ca), mà hơn nữa còn tồn tại các một số loại vnạp năng lượng vần dùng trong những bài khấn, tế, phù chú nhỏng somak, khia, Kơmưt, Tơdok, Ninhmang.Sự phát triển tuy nhiên tuy nhiên giữa nhạc gồm lời (nhạc hát) cùng nhạc không có lời (nhạc đàn)là hình thức đáng chú ý sống Tây nguyên. Âm nhạc cùng văn hóa truyền thống dân gian tất yêu tách bóc lời nhau với tất cả các thể các loại văn uống học tập kể bên trên hầu như được biểu thị bằng một hay nhiều làn điệu. Các dân tộc bản địa Tây ngulặng không khi nào "sáng tác" văn học tập xung quanh các làn điệu( thơ ca dân gian)giỏi ngoài thể thức nói diễn (vnạp năng lượng xuôi dân gian). Chẳng hạn, tùy theo ngôn từ ví dụ các bài thơ giao duyên sẽ được hát lên bởi một trong những làn diệu Aroong, Brô-ông, lnhing, Sơtang xuất xắc Srơ-dicũng có thể nói phôn cờ-lo Tây nguim là cuốn sử dân tộc bản địa được viết bằng nghệ thuật, bằng ngôn từ hình tượng trong số đó cuộc sống đời thường qua khứ đọng cùng ngày nay, ngọt bùi cùng cay đắng, khao khát, mơ ước của bé người được phả ánh và bộc lộ nhan sắc nétUNESCO, tổ chức triển khai văn hóa giáo dục khoa học LHQ vừa mới rồi vẫn công nhận"không gian văn hóa truyền thống cồng chiêng Tây ngulặng là nghệ thuật và thẩm mỹ truyền miệng rực rỡ với di sản phi đồ vật thể cảu quả đât. Đây là phần thưởng cực hiếm, tôn vinc nền văn hóa toàn nước và nhỏ tín đồ cả nước những người biết duy trì với đẩy mạnh giá trị văn hóa truyền thống Tây nguim.Theo Hoàng Kim Nhất(Tạp chí thanh khô niên dân tộc tđọc số với Miền núi số tháng 9/2007)